BELDEMİZİN TANITIMI
Beldemiz Midyat ilçesinin kuzeyinde 4 tepenin ortasında kurulan beldemizin
güneyinde Gelinkaya Beldesi Batısında Söğütlü Beldesi ve çavuslu Beldesi
bulunmaktadır.Beldenin ilk yerleşim yerlerinin mağaralar olduğunu gösteren
(Elet) mevkii Romalılar döneminden günümüze geldiği söylenmektedir.M.S. 10.yy.
Büyük Selçuklu Devletinin yıkılışı ile onu takip eden Artuklu bölgeyi istila
eder. Melik Sohmen devrinde 11 yy. da Artuk Devleti genişleyerek batıda Halep
doğuda Musul ve Bitlis,Kuzeyinde Harput(Elazığ)ve Güneyinde Darzoru içine alır
ve 7 kola(eyalet)ayrılır.
İşte Midyat da,Dıyarbakır,Halep,Harput,Miyafarkin(Silvan),Hasankeyf
ve Musul bu devirde Artuklu Devletinin merkezi olan;Mardin ile Hasankeyf ile
Musul eyaletleri arasında irtibat vazifesi gören bir bölge haline gelerek en
parlak devirlerden birini yaşamıştır.O tarihte bölgenin merkezi Derizbin(Acirlı)köyüdür.Derizbin
beyleri,Artuk illere bağlı yarım mustakil bir beylik olarak hüküm
sürüyorlardı.(tarih el muhtasar -el dovel -ebulfarc tarihi)
Timur(1401)yılında düneysir(Kiziltepe)ve
gelipte Artukilerin en muhteşem,saali ve akıllı kahraman hükümdarın(ARTUKİ
HEDANINNIN)en sondan ikinci hükümdarıdır.İsa sultanını esir alip,semerkanda
göturulmesinden sonra,Nervan oğullarının,Mardin ve Diyarbakır'i istila etmesi
üzerine ARTUKI DEVLETI yıkılır.Abbasilerin bölgeye hakim olmasi ile bölgede
önemli imar ve kalkınma hareketleri görülür.Harun ul reşit devrinde Midyat
köylerinin tamamı kurulur.Harun reşit in oğlu MEMUN un türk arap karışımı olarak
kurduğu büyük bir ordu Cizre - Mardin eski pataki yolu boyunca yüz karakola
yerleştirir.Mehalmi;böylece doğar.Buradaki köylere verilen Mehalmi adı oradan
gelmektedir.Mehalmi(Yüz mahalle,Yüz ordugah)anlamına gelir.
Cizre ve Mardin arasında(Midyat
bölgesinde yerleşmekle Bizans a karşı hem savunma hem de futuhat politikasını
takip etmiş olan MEMUN Estel Camii nin Derizbin (Acırlı)camiisini inşaa ettirir(vakiti
tarihi).Acırlı Beldesi ve çevresinde 1502-0703 yılları arasında 2 defa büyük bir
veba hastalığı olmuştur.Acırlı beldesinde yedi kardeşler ziyaretinde toplum
olarak mezar ve insan iskeletlerine rastlanmaktadır.
Nihayet bölge 1555 yılında bıyıklı Mehmet Paşa komutasındakı Osmanlı tarafından
istila edilerek,Osmanlı Devletine katıldı...